Nazad


Umesto da okonča sve ratove kako se predviđalo, Versajski mirovni ugovor iz 1919. kojim je završen Prvi svetski rat samo je stvorio pozornicu za novi sukob, a ekonomska kriza dvadesetih godina dodatno je uzdrmala temelje evropskog poretka. Sedamnaest godina kasnije, jačanje revizionističkih država koje su zahtevale promenu poretka uspostavljenog u Versaju dovelo je Evropu na ivicu novog sukoba. Najjače revizionističke države su Nemačka i Italija, kojima vladaju totalitarni režimi koji su sproveli mobilizaciju masa neviđenu u dotadašnjoj istoriji, vojno i ekonomski obnovili države i koji otvoreno iskazuju ambicije za teritorijalno proširenje. Italija, iako pobednica Prvog svetskog rata, posle rata nije dobila teritorijalna proširenja kojim se nadala, što je izvor njenog nezadovoljstva. Njom od 1922. godine upravljaju fašisti koje predvodi Benito Musolini koji najavljuje obnovu Rimskog carstva i govori da će Sredozemno more ponovo biti Italijansko jezero. Nemačka, koja je u Versaju proglašena glavnim krivcem za rat i kojoj su nametnute teške reparacije, prošla je kroz turbulentan period koji se završio dolaskom na vlast Nacional-socijalističke radničke partije na čijem čelu je Adolf Hitler. On odbacuje versajske granice kojima je veliki deo Nemaca ostao da živi u drugim državama, pre svega sudetskoj oblasti u Čehoslovačkoj i delovima Poljske, i najavljuje ujedinjenje svih Nemaca u jedinstvenu državu - Treći rajh. Najveća prepreka saradnji dve revizionističke sile je fašistička Austrija, blizak italijanski saveznik, koju predvodi Kurt Šušnig, a čiju nezavisnost Nemačka ugrožava smatrajući je etnički nemačkom teritorijom koja treba da bude deo jedinstvenog Rajha. Nasuprot Nemačkoj i Italiji, zapadne demokratije, Velika Britanija i Francuska zalažu se za očuvanje postojećeg poretka ali još uvek nije jasno da li su spremne da upotrebe sva sredstva u ostvarenju tog cilja i do koje granice će tolerisati ambicije Berlina i Rima. U srednjoj i istočnoj Evropi, oni se oslanjaju na malu Antantu, savez Jugoslavije, Čehoslovačke i Rumunije, zemalja koje su stvorene odnosno značajno povećane sporazumima kojima je okončan Prvi svetski rat i koje su se obavezale da će stati na put svih revizionističkim težnjama. Sa druge strane Mađarska, koja je Trijanonskim sporazumom iz 1920. godine izgubila dve trećine teritorije, i Bugarska, koja je takođe doživela teritorijalne gubitke, imaju teritorijalne pretenzije na susedne države. Sa strane ovih podela u Evropi još uvek stoji jedna nova sila stvorena revolucijom 1917. godine, Sovjetski savez, koji čeličnom rukom predvodi Josif Visarionovič Staljin. Moć ove države ne leži samo u njenom beskrajnom teritorijanom prostranstvu i ljudskim i prirodnim resursima, već i u ideologiji komunizma, koja ima veliki broj pristalica u radničkoj klasi svih evropskih država kroz komunističke partije kojima koordiniše Komunistička Internacionala sa sedištem u Moskvi.

Naš scenario počinje upravo u trenutku prvog velikog ratnog sudara ovih ideologija. U Španiji, koja je od 1931. godine Republika, na vlast dolazi Narodni front, levičarska koalicija koja otpočinje socijalne reforme u skladu sa svojim idejama, što nailazi na veliko protivljenje konzervativnih delova naroda. U noći između 17 i 18 jula 1936., general Francisko Franko vrši državni udar, a uz njega staju konzervativni elementi u vojsci, katolička crkva, ali i fašistička organizacija Falanga. Republikanska kao i nacionalistička Španija na raspolaganju su učesnicima kao države koje možete predstavljati. Obe strane pokušaće da pridobiju podršku država sa kojima dele ideologiju, dok će sa druge strane velike sile moći da snagu svojih ideologija odmere upravo na tlu Španije, bilo ratnim ili mirnim sredstvima.

Ko će prevagnuti u Evropi i da li će odgovor na ovo pitanje biti dato na bojnom polju ili za pregovaračkim stolom? Da li su države sposobne da sva otvorena pitanja reše kroz mehanizme Lige naroda, ili će se ova organizacija, koja okuplja evropske države i narode na bazi ravnopravnosti i miroljubive saradnje, pokazati nemoćnom i beskorisnom? Da li najveći ratni sukob u istoriji čovečanstva može biti izbegnut? Da li će se proleteri svih zemalja ujediniti, da li će Rajh trajati hiljadu godina, ili će nadvladati demokratija i poštovanje ljudskih prava? Odgovore će dati rukovodioci država – učesnici Termidor simulacije.